عربی‌های فارسی (۲۴)

۶. المُدامَ المُدام يا أحباب

۱. المدام: «مدام» در اصل اسم مفعول از باب إفعال (إدامة) است. نخستین معنای آن «همیشه» و «همیشگی» است (عمد)، اما در اینجا معنای دیگرش مدنظر است؛ «مدام و مدامه یعنی شراب» (حفظ). زمخشری دربارۀ اینکه چرا چنین نامی به شراب اطلاق شده است در اساس البلاغه ذیل مدخل «دَوم» می‌نویسد: «سُمّيَت لِأنَّ شُربَها يُدامُ أيّامًا دونَ سائِرَ الأشرِبَةِ»؛ (چنین نامیده شده، زیرا آن را چندین روز می‌نوشند، بی‌آنکه نوشیدنی دیگری در کار باشد). مولوی نیز این توجیه را چنین به شعر درآورده است: