۲ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «معنای المدام المدام یا احباب» ثبت شده است

عربی‌های فارسی (۲۵)؛ یا أحباب

عربی‌های فارسی (۲۵)

۶. المُدامَ المُدام يا أحباب

۲. یا: این واژه پیش‌تر شرح داده شده است (رک. شمارۀ ۲).

۳. أحباب: جمع «حبیب» است* که در دو معنای تقریباً متضاد به کار می‌رود: «محبوب» (اسم مفعول) و «مُحِبّ» (اسم فاعل) (رئد). به‌هرحال، ازآنجاکه «حبیب» صفت مشبهه است، چنان‌که گفتیم، بر ثبوت معنا دلالت می‌کند، یعنی نه محبتی گذرا، بلکه پایدار.* بنابراین خطاب حافظ در این مصرع به دوستان و یارانی است که میان او و آنان مهری پایدار برقرار است. در اینجا نیز بعید نیست «أحباب» در اصل، «أحبابي» (دوستان من) بوده باشد، درست مانند «أصحاب» که توضیح آن گذشت.


*پاورقی توضیحی (بعدها در نسخۀ کامل).

  • سه شنبه ۲۸ دی ۰۰

عربی‌های فارسی (۲۴)؛ المدام المدام

عربی‌های فارسی (۲۴)

۶. المُدامَ المُدام يا أحباب

۱. المدام: «مدام» در اصل اسم مفعول از باب إفعال (إدامة) است. نخستین معنای آن «همیشه» و «همیشگی» است (عمد)، اما در اینجا معنای دیگرش مدنظر است؛ «مدام و مدامه یعنی شراب» (حفظ). زمخشری دربارۀ اینکه چرا چنین نامی به شراب اطلاق شده است در اساس البلاغه ذیل مدخل «دَوم» می‌نویسد: «سُمّيَت لِأنَّ شُربَها يُدامُ أيّامًا دونَ سائِرَ الأشرِبَةِ»؛ (چنین نامیده شده، زیرا آن را چندین روز می‌نوشند، بی‌آنکه نوشیدنی دیگری در کار باشد). مولوی نیز این توجیه را چنین به شعر درآورده است:

  • جمعه ۲۴ دی ۰۰