کنج‌کاوی‌های مترجمانه و خرده‌بینی‌های ویراستارانه

در بخشی از مدخل «مشورت» در دانشنامۀ برخط ویکی‌فقه، حدیثی چنین ترجمه شده است: «هرکس با صاحبان‌ اندیشه و خرد مشورت نماید، به راه درست رهنمون می‌شود.» با مراجعه به منبع ذکرشده در این متن، اصل حدیث را چنین یافتم: «ما تَشاوَرَ قَومٌ إلّا هُدوا إلىٰ رُشدِهِم.» ناگفته پیداست که در این حدیث، راهیابی نتیجۀ مشورت دانسته شده است. به‌عبارت‌دیگر، برپایۀ این حدیث، اگر کسی [به‌درستی] مشورت کند، راه درست را می‌یابد. این در حالی است که در ترجمۀ نادقیق این حدیث، مترجم از لفظ «رهنمون» بهره برده است که به‌معنای «نشان‌دهندۀ راه، راهنما» است (ففس).

آری، «رهنمون» یعنی راهنما نه راه‌یافته. متأسفانه در بسیاری از متون، به‌ویژه در ترجمه‌ها، چنین خطایی به چشم می‌خورد.