عربی‌های حافظ (۱۶)

هاتِ الصَّبوحَ هُبّوا يا أيُّهَا السَّكاریٰ

۳. هبوا: فعل امر است از ریشۀ مضاعفِ «ه‌ب‌ب‌»، باب نَصَرَ، یعنی ماضی و مضارع آن به‌ترتیب بر وزن فَعَلَ و يَفعُلُ است: هَبَّ، يَهُبُّ (در اصل هَبَبَ و يَهبُبُ بوده است که عین‌الفعل و لام‌الفعل آن در یکدیگر ادغام شده‌اند).
معانی چندی برای مصادر این فعل برشمرده‌اند: «الهَبُّ وهُبوبُ: ثَوَرانُ الرّيحِ كَالهَبيبِ وَالانتباهُ مِنَ النَّومِ وَنَشاطُ كُلِّ سائِرٍ وسُرعَتُهُ»؛ («هَبّ و هُبوب» یعنی وزش شدید باد به‌طوری‌که موجب برخاستن گردوغبار شود، یا برخاستن از خواب، یا شادابی و چالاکیِ روندگان) (محط). آنچه در اینجا با معنای «صبوح» هم‌خوانی دارد همان معنای برخاستن از خواب است.