مرور ویرایشیِ ترجمه‌های موجود از ادعیۀ قرآنی

۱۴. رَبَّنَا أخرِجنا مِن هٰذِهِ القَريَةِ الظّالِمِ أهلُها وَاجعَل لَّنا مِن لَّدُنكَ وَليًّا وَاجعَل لَّنا مِن لَّدُنكَ نَصيرًا

(نساء: ۷۵)

فعل امرِ* «اجعل» از ریشۀ «ج‌ع‌ل»، باب فَتَح است و چنان‌که پیداست، در این آیۀ شریفه دو بار آمده است. بسیاری از مترجمان در ترجمۀ این فعل از نخستین معادل موجود، یعنی «قرار بده» استفاده می‌کنند که گاه معنایی گرته‌بردارانه به دست می‌دهد. این در حالی است که فعل «جعل» معانی دیگری نیز دارد که مترجم باید به‌فراخور، از آن‌ها هم بهره بگیرد.

خوشبختانه تکرار فعل «اجعل» در این آیۀ شریفه موجب شده است مترجمان، جز معزی، دست‌کم در ترجمۀ یکی از این فعل‌ها از معنای معهود فاصله بگیرند و درنتیجه ترجمه‌ای روان‌تر پدید آورند. انصاریان، بهرام‌پور، خرمشاهی و مجتبوی از «گماشتن» یا «برگماشتن» بهره برده‌اند و صادقی تهرانی، فولادوند، قرائتی و مکارم شیرازی از «تعیین‌فرمودن». الهی قمشه‌ای «فرستادن» را به کار برده و خرم‌دل نیز «پدیدآوردن» را ترجیح داده است.

ناگفته نماند که آیتی و خرمشاهی این دو فعل را تنها یک بار معنا کرده‌اند، با این تفاوت که اولی از «قراردادن» بهره برده و دومی از «گماشتن».


* پاورقی توضیحی (بعدها در نسخۀ کامل).