عربی‌های حافظ (۹)

۲. مَتیٰ ما تَلقَ مَن تَهویٰ دَعِ الدُّنيا وأهمِلها

۳. تلق: اصل آن «تَلقیٰ» بوده است، به‌معنای «دیدار می‌کنی»، «روبه‌رو می‌شوی» که فعلی است مضارع. ازآنجاکه این فعل از نوع ناقص یایی بوده، به این معنا که سومین حرف از ریشه‌، یعنی لام‌الفعل آن، حرف یاء است (ل‌ق‌ي)، با آمدن ادات جزم (اسم شرط «متی») مجزوم به حذف این حرف شده و به‌شکل «تلقَ» درآمده است.

چنان‌که گفته شد، زمان این فعل مضارع است، اما با قرارگرفتن در اسلوب شرط، معنای ماضی می‌یابد: «دیدار کردی»، «روبه‌رو شدی».