مرور ویرایشیِ ترجمه‌های موجود از ادعیۀ قرآنی

۷. رَبَّنا لا تُزِغ قُلوبَنا بَعدَ إذ هَدَيتَنا وَهَب لَنا مِن لَّدُنكَ رَحمَةً

(آل‌عمران: ۸)

عبارت «بعد إذ هديتنا» را عمدۀ مترجمان، و شاید همگی آنان، به‌صورت قیدی ترجمه کرده‌اند: «پس از آن كه هدايتمان كردى» (بهرام‌پور و خرمشاهی)، «پس از آنکه ما را هدایت کردی»‌ (صادقی تهرانی، فولادوند و قرائتی) و دیگر موارد مشابه. اما بر سر اینکه این قید در کجای جملۀ اصلی قرار گیرد، اتفاق‌نظر چندانی نیست و دست‌کم سه گونه انتخاب را می‌توان برشمرد:

۱. ابتدای جمله: برای مثال، خرمشاهی چنین ترجمه‌ای از آیه به دست داده است: «(می‌گویند) پروردگارا، پس از آنکه هدایتمان کردی، دل‌های ما را مگردان... .» آیتی، ‌صادقی تهرانی، فولادوند و قرائتی نیز همین محل را برای درج قید برگزیده‌اند؛

۲. میانۀ جمله: برای نمونه، انصاریان چنین ترجمه کرده است: «(و می‌گویند:) پروردگارا، دل‌هایمان را، پس از آنکه هدایتمان فرمودی، منحرف مکن... .» بهرام‌پور و مجتبوی نیز چنین کرده‌اند؛

۳. پایان جمله: برای مثال، الهی قمشه‌ای چنین ترجمه‌ای به دست داده است: «بارپروردگارا، دل‌های ما را به باطل میل مده، پس از آنکه به حق هدایت فرمودی... .» انتخاب خرم‌دل و معزی نیز همین بوده است.

به نظر می‌رسد برای هریک از این جانمایی‌ها بتوان توجیه یا توجیهاتی آورد یا دست‌کم هیچ‌یک را نمی‌توان به‌لحاظ ویرایشی خطا دانست. بااین‌حال شاید بهتر باشد محصول این سه انتخاب را با یکدیگر مقایسه کنیم. چه‌بسا جایگزین‌کردن جمله‌ای ساده‌تر در اینجا راهگشا باشد:

۱. پس از خواندن، کتاب را پس بیاور؛
۲. کتاب را، پس از خواندن، پس بیاور؛
۳. کتاب را پس بیاور، پس از خواندن.

با این توضیح،‌ شاید بتوان روان‌ترین جمله را محصول انتخاب دوم دانست.

دربارۀ ترجمۀ فعل امر «هب» نیز در ادامه توضیح خواهیم داد (رک. شمارۀ ۹).